اختراع چیست و کدام اختراعات قابل ثبت می باشد

اختراع فرآیندی علمی فنی وخلاقانه می باشد که در نتیجه فکر ، دانش و خلاقیت فرد یا افرادی به وجود می آید و باعث رفع مشکل و یا سهولت در انجام امور و یا پیشرفت علمی ، صنعت و فن آوری و …. خواهد شد .

فردی که این نوآوری را ارائه نموده است مخترع نامیده می شود که مسلما به دنبال کسب حقوق و منافعی از اختراع خود می باشد ،بنابراین نخستین گام جهت جلوگیری از سوء استفاده های احتمالی و بهر برداری از حقوق  بدست آمده ، ثبت قانونی  اختراع به نام مخترع آن می باشد . لکن باید دید که چه مواردی از نظر قانونی اختراع محسوب می شوند و قابل ثبت هستند ؛

بنا بر ماده 2 قانون ثبت اختراع ، اختراعی قابل ثبت است که حاوی ابتکار جدید و دارای کاربرد صنعتی باشد . ابتکار جدید به معنای ان است که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته باشد ابتکار جدید که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته و برای دارنده مهارت عادی در فن مذکور معلوم و اشکار نباشد و از نظراختراعی کاربردی محسوب  می شود . منظور از صنعت معنای گسترده ان است که شامل مواردی نظیر صنایع دستی ، کشاورزی ، ماهیگیری و خدمات نیز می باشد .

در صورتی که فرد یا افرادی ثابت نمایند که اختراع ارائه شده توسط آنها دارای شرایط فوق می باشد گواهینامه اختراع دریافت می نمایند. طبق ماده 3 قانون اختراع ، گواهینامه اختراع سندی است که اداره مالکیت صنعتی برای حمایت از اختراع صادر می کند و دارنده ان می تواند از حقوق انحصاری بهره مند شود

طبق ماده 4 قانون ثبت اختراع موارد زیر از حیطه حمایت از اختراع خارج می باشد و اختراع محسوب نمی گردد :

1-کشفیات ، نظریه های علمی ، روش های ریاضی و اثار هنری

2-طرح ها و قواعد یا روش های انجام کار تجاری و سایر فعالیت های ذهنی و اجتماعی

3-روش های تشخیص و معالجه بیماری انسان  یا  حیوان

4- منابع ژنتیک و اجزا ژنتیک تشکیل دهنده انها و همچنین فرایندهای بیولوژیک تولید انها

5-انچه قبلا در فنون و صنابع ثبت شده باشد

 مدارک مورد نیاز جهت  ثبت اختراع  

1-طبق ماده 2  تسلیم اظهارنامه در سه نسخه و در فرم مخصوص به زبان فارسی تنظیم شده و پس از ذکر تاریخ توسط متقاضی امضا ء شده باشد.

تبصره : در صورتی که اسناد ضمیمه اظهارنامه و سایر اسناد مربوط ، به زبان دیگری غیر از فارسی باشد. ارائه اصل مدارک مورد نیاز همراه با ترجمه عادی کامل انها الزامی است .

2-طبق ماده 4: متقاضی باید اظهار نامه ثبت اختراع را حضوری یا با پست سفارشی و یا در چارچوب ماده 167 این ایین  نامه  به مرجع ثبت تسلیم نماید.تاریخ وصول اظهار ناه یا تاریخ داده  ایم ، تاریخ اظهارنامه تلقی می شود

3-طبق ماده 5 اظهارنامه ثبت اختراع باید حاوی نکات زیر باشد:

الف- اسم ، شماره ملی ، نشانی ، کد پستی ، تابعیت ، و سمت متقاضی و در صورتی که متقاضی شخص حقوقی است ذکر نام ، نوع فعالیت ، اقامتگاه و بقیه مشخاصات الزامی است

ب – در مواقعی که متقاضی شخص مخترع نیست،مدارک دال بر سمت قانونی وی همراه اظهارنامه تحویل گردد

ج-ادعای مذکور در اظهارنامه، گویا و مختصر بوده و با توصیف همراه باشد،به نحوی که برای شخص دارای مهارت عادی در فن مربوط واضح و کامل بوده و حداقل یک روش اجرایی برای اختراع ارائه کند

مدارک زیر نیز می بایست ضمیمه اظهارنامه باشد :

1-توصیف اختراع

خلاصه توصیف اختراع باید مستقیماَ زمینه ی فنی ای که اختراع به آن تعلق دارد را تعیین کند تا در جستجوی سوابق اختراع ادعایی مورد استفاده قرار گیرد.در خلاصه اختراع  نکات ذیل باید در نظر گرفته شود :

الف- با عنوان اختراع شروع شود و مشتمل بر 70 تا 200 کلمه باشد.

ب -مشکل فنی،اساس راه حل ارائه شده برای آن و کاربرد یا کاربردهای اصلی اختراع را اجمالاَ روشن نماید.

ج -در صورت لزوم،مشتمل بر فرمول های شیمیایی یا معادلات ریاضی باشد تا براساس آن ها ویژگی های اختراع به بهترین شکل بیان شود.

د -در صورتی که برای توضیح اختراع ارجاع به نقشه های ارجاع دهنده به هر یک از نقشه ها در داخل پرانتز ذکر گردد.

ز -عدم بیان ارزش و مزایای اختراع.

طبق ماده ی 14،خلاصه توصیف فقط برای بیان اطلاعات اختراع به کار می رود و نمی تواند مبنای تفسیر برای تعیین حدود ادعا باشد

2-ادعا یا ادعا های اختراع

طبق ماده 12 : ادعا یا ادعا ها ممکن است ناظر بر فراورده ، فرایند ، فراینددستیابی به یک فراورده و یا ترکیبی از فرایند و فراورده باشد ، مشروط بر اینکه راجع به یک مفهوم اختراعی باشد.

3- خلاصه های از توصیف اختراع در (3 نسخه )

خلاصه توصیف اختراع باید مستقیماَ زمینه ی فنی ای که اختراع به آن تعلق دارد را تعیین کند تا در جستجوی سوابق اختراع ادعایی مورد استفاده قرار گیرد.در خلاصه اختراع  نکات ذیل باید در نظر گرفته شود :

الف-با عنوان اختراع شروع شود و مشتمل بر 70 تا 200 کلمه باشد.

ب-مشکل فنی،اساس راه حل ارائه شده برای آن و کاربرد یا کاربردهای اصلی اختراع را اجمالاَ روشن نماید.

پ-در صورت لزوم،مشتمل بر فرمول های شیمیایی یا معادلات ریاضی باشد تا براساس آن ها ویژگی های اختراع به بهترین شکل بیان شود.

ج-در صورتی که برای توضیح اختراع ارجاع به نقشه های ارجاع دهنده به هر یک از نقشه ها در داخل پرانتز ذکر گردد.

د-عدم بیان ارزش و مزایای اختراع

ر-نقشه یا نقشه ها

چنانچه نقشه ها ، نمودارها و جدوال ، بخشی از ضمیمه اظهارنامه باشند در ترسیم انها باید نکات زیر رعایت شود :

الف-در یک روی صفحه کاغذ با دوام ودر قطع a4 با خطوط پر رنگ و یک دست مشکی و غیر رنگی کشیده شده

در رسم انهااز ابزار های فنی نقشه کشی استفاده شود  ، و حداکثر اوراق به ترتیب از بالا دو پنج سانتی متر از چپ  یک وپنج سانتی مت از راست د ووپنج سانتی متذ و از پایین یک سانتی متر باشد

ب -وضوح و شفافیت نقشه ها به نحوی باشد که امکان تکثیر یا تصویر برداری آن میسر شود.

پ -تمام عناصر نقشه یا نمودار دارای مقیاس یکسان باشد مگر آنکه برای فهم اختراع،برجسته نمودن بخش خاصی از نقشه و یا نمودار ضروری باشد.

ت -تا حدامکان به صورت عمودی در صفحه قرار گیرد.

ج -اعداد،حروف و نشانه ها به طور روشن ذکر شده و خوانا باشند.

د-شامل نشانه هایی باشد که در توصیف بتوان به آن ها ارجاع داد.

ر-صفحات باید به ترتیب شماره گذاری شده و ترجیحاَ نشان دهنده ی شماره آن صفحه از کل صفحات باشد.

ز-هیچ توضیحی نباید روی نقشه ها وجود داشته باشد مگر در مورد جداول و نمودارها.

ن -در صورتی که هر یک از نقشه ها،نمودارها و جداول در بیش از یک صفحه باشد،کل صفحات باید بدون حذف بخشی از آن ها،شامل نشانه هایی مستقل از شماره صفحات باشد به نحوی که ارتباط و تمامیت قسمت ها را با یکدیگر روشن سازد

4-مدارک مثبت  هویت متقاضی و مخترع

اشخاص حقیقی : کپی شناسنامه و کپی کارت ملی

اشخاص حقوقی : اخرین روزنامه رسمی دلیل مدیریت ، کپی شناسنامه و کارت ملی صاحبان امضا ء

5-درخواست کتبی بر عدم ذکر اسم مخترع ، چنانچه مخترع نخواهد نام او ذکر شو د

6-مدارک مربوط به حق تقدم که همزمان با تسلیم اظهارنامه یا حداکثر ظرف 15 روز از ان تاریخ تسلیم شود

7-رسید مربوط به پرداخت هزینه های قانونی

8-مدارک نمایندگی در صورتی که تقاضا توسط نماینده قانونی به عمل اید

مراحل ثبت اختراع 

در نخستین گام وارد پورتال ادراه کل مالکیت صنعتی به نشانی http://iripo.ssaa.ir شده و پس از آن وارد بخش ثبت اظهارنامه شوید. و در نخستین گام ثبت اظهارنامه و قبول تعهد نامه جهت رعایت مواد قانونی را تکمیل نمایید و سپس نوع اظهار نامه را انتخاب نمایید و اطلاعات اظهار نامه را تکمیل نمایید.