ایین نامه تاسیس پارک های علم و فناوری (بخش اول)

 

امروزه در تمامی دنیا با هدف پیشرفت و رشد فن آوری و کارهای دانش محور، مراکزی با عنوان پارکهای علم وفن آوری تاسیس می گردد که اهدافی مانند : بازار سنجی، ايده پردازي، پژوهش علمي ،طراحي ،مهندسي، نمونه سازي، طراحي صنعتي، استاندارد سازي، تدوين دانش فني، ثبت مالكيت فكری و ….. را دنبال می نمایند. این مراکز با دنبال نمودن این اهداف موجب انتقال یافته‌های تحقیقات دانشگاهی و تولید دانش مضاعف شده و در نهایت عامل تسریع رشد علمی و اقتصادی در سطح ملی و منطقه‌ای می‌شوند.

پارکهای علمی موظف هستند خدماتی با ارزش افزودهٔ بالا و فضاهای کاری و تأسیسات  مناسب و با کیفیت به مؤسسات مستقر در پارک ارائه نمایند.

مجموعه قوانین و مقررات وزات علو م و تحقیقات فناوری

اهداف و وظایف وزارت علوم ،تحقیقات وفناوري و آئین نامه تاسـیس و راه اندازي مراکز رشد و پارکهاي علم و فناوري مصوب مورخ 17/12/81 شوراي گسترش آموزش عـالی به منظور ساماندهی واحدهاي مستقر در پارکها و مراکز رشد علم و فناوري تدوین شده است که در ادامه به شرح آن خواهیم پرداخت:

ماده 2-‏ اهداف تاسیس پارک های علم و فناوری

1-‏ کمک به افزایش ثروت در جامعه از طریق توسعه اقتصاد دانش محور

‏2-‏ تجاری سازی نتایج تحقیقات و تحقق ارتباط بخش های تحقیقاتی، تولیدی و خدماتی جامعه

3-‏ افزایش قدرت رقابت و رشد شرکت های متّکی بر دانش

4-‏ کمک به جذب دانش فنی و سرمایه های داخلی و بین المللی

5- افزایش حضور و مشارکت تخصصی شرکت های فناور داخلی در سطح بین المللی

6- حمایت از ایجاد و توسعه شرکت های کوچک و متوسط فناوری و حمایت از مؤسسه ها و شرکت های تحقیقاتی و مهندسی نوآور با هدف توسعه فناوری و کارآفرینی

ماده 3-‏ وظایف پارک های علم و فناوری

‏1-‏ کمک به ارتقای دانش فنی واحدهای فناوری به منظور رقابت در عرصه جهانی

‏2-‏ سازماندهی برای ارایه خدمات مؤثر و مورد نیاز به واحدهای فناوری به منظور کمک به رشد آنها

‏3-‏ سازماندهی توانایی ها و امکانات موجود درمنطقه برای ایجاد پیوند بین امکانات و منابع دانشگاه ها، مراکز علمی و فناوری و صنعتی منطقه و توانایی های واحدهای فناوری

‏4-‏ کمک در جهت دهی مراکز علمی مرتبط با پارک به سوی تحقیق در رشته های مورد نیاز واحدهای فناوری

5-‏ ایجاد فضای مناسب فعالیت علمی و مهندسی برای جذب دانشمندان و متخصصان داخل و خارج از کشور

6- ایجاد بستر مناسب برای فعالیت واحدهای تحقیق و توسعه دولتی و غیردولتی در پارک

7-‏ ایجاد بستر مناسب حضور و همکاری واحدهای فناوری خارجی در پارک برای توسعه فناوری شرکت های بومی

‏8-‏ ایجاد بستر لازم برای فعالیت مشترک واحدهای فناوری داخلی و خارجی

‏9-‏ تشویق پژوهش با هدف توسعه محصولات و فرایندها

‏10-‏ تشویق پژوهش با هدف دستیابی به فناوری

‏11-‏ کمک به ایجاد شرکت ها و بنگاه های اقتصادی جدید از طریق مراکز رشد واحدهای فناوری (انکوباتورها)

ماده 4-‏ ویژگی های پارک های علم و فناوری

‏1-‏ نزدیکی به مراکز شهری مهم، دانشگاه ها و مناطق اقتصادی

‏2-‏ دارای حوزه ستادی کوچک و مدیریت با تجربه

‏3-‏ دارای توان تدارک امکانات و خدمات با ارزش افزوده بالا

4-‏ دارای زیر ساخت های تاسیساتی و شهری مناسب

‏5-‏ دارای دسترسی مناسب از قبیل اتوبان، فرودگاه، راه آهن

6-دارای معماری نوین ساختمانی و محیط آرام و دلپذیر

ماده 5-‏ بخش های مختلف پارک های علم و فناوری

1- ستاد مدیریتی پارک (ضروری)

2- واحدهای فناوری (ضروری)

3- بخش های ارایه کننده خدمات عمومی و تخصصی (ضروری)

4-مراکز رشد واحدهای فناوری

ماده 6-‏ اعتبارات دولتی برای پارک ها

حداکثر کمک های دولت برای مرحله تاسیس پارک ها شامل موارد زیر است :

‏1-‏ 80 درصد هزینه های عملیات آماده سازی و شبکه تاسیساتی پارک به صورت بلاعوض و براساس ضوابط طرح های تملک دارایی ها و سرمایه ای سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور

‏2-‏ 70 درصد هزینه های مطالعه و تکمیل ساختمان های مدیریتی و ستادی پارک به صورت بلاعوض براساس ضوابط طرح های تملک دارایی ها و سرمایه ای سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور

تبصره-‏ کمک های دولت برای ایجاد ساختمان های بخش مدیریتی و ستادی پارک حداکثر برای زیربنایی به میزان 4 درصد مساحت پارک خواهد بود.

‏3-‏ کمک به شرکت های بخش خصوصی پارک برای راه اندازی و تکمیل واحدهای تحقیقاتی و مهندسی به صورت وام با سود و کارمزد مناسب

‏4-‏ پرداخت هزینه های پرسنلی پارک حداکثر برای 20 نفر، به استثنای اعضای هیات علمی که استخدام آنها در سازمان پارک ممنوع است

‏5-‏ سایر هزینه های جاری مطابق ضوابط مربوط.

ماده 7-‏ نحوه اعطای مجوز برای تاسیس پارک

اعطای مجوز تاسیس پارک در دو مرحله اعطای موافقت اصولی و موافقت قطعی، با تصویب کمیته تخصصی انجام می گیرد. مراحل صدور موافقت اصولی عبارتند از:

‏1-‏ انجام مطالعات اولیه و امکان سنجی توسط سازمان مؤسس و تهیه گزارش توجیهی و تکمیل کاربرگ مطالعات مرحله اول، مطابق ماده 8

‏2-‏ بررسی درخواست های واصله در معاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و اعلام نتیجه اولیه به سازمان متقاضی مطابق معیارهای بند 9-‏1

‏3-‏ در صورت مثبت بودن نتیجه بررسی اولیه انجام اقدامات بعدی توسط سازمان مؤسس و ارایه گزارش و مستندات لازم و تکمیل کاربرگ مرحله دوم

‏4-‏ ارزیابی تقاضای مرحله دوم، براساس معیارهای بند 9-‏2 و دستورالعمل ارزیابی مصوب کمیته تخصصی فناوری، توسط هیات ارزیابی مستقر در معاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

‏5-‏ اعلام نتیجه نهایی به سازمان مؤسس و در صورت تایید صدور مجوز تاسیس (موافقت اصولی) از طرف معاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.

تبصره-‏ مدت اعتبار موافقت اصولی صادره حداکثر سه سال خواهد بود و متقاضیان لازم است بلافاصله پس از اخذ موافقت اصولی نسبت به احراز تدریجی شرایط لازم برای اخذ موافقت قطعی (مندرج در ماده 10) اقدام نماید. بدیهی است که در صورت عدم احراز شرایط صدور موافقت قطعی در زمان مقرر موافقت اصولی لغو خواهد گردید.

ماده 8-‏ طرح توجیهی مرحله اول

درخصوص اجرای بند 7-‏1 لازم است سازمان متقاضی طرح توجیهی اولیه شامل موارد زیر را به همراه کاربرگ مطالعات مرحله اول ارایه نماید (این طرح با توجه به معیارهای مندرج در بند 9-‏1 مورد ارزیابی قرار گرفت)

1- علت درخواست ایجاد پارک با توجه به ماموریت سازمان مؤسس

2-‏ توجیه فنی و اقتصادی ایجاد پارک در منطقه

‏3-‏ اهداف پیش بینی شده برای پارک (توسعه شرکت های کوچک و متوسط، توسعه فناوری های خاص، توسعه تجارت و…..)

‏4-‏ تبیین الگوی پیش بینی شده برای فعالیت های فناوری در پارک؛

‏5-‏ محل و مشخصات زمین و تاسیسات موجود که برای ایجاد پارک درنظر گرفته شده است

‏6-‏ اعلام همکاری برخی دستگاه های مرتبط دولتی از قبیل استانداری، دانشگاه ها، اداره های کل استان و واحدهای تولیدی بزرگ استان در تاسیس پارک؛

‏7-‏ اعلام آمادگی حداقل 10 شرکت فناوری فعال در منطقه برای مشارکت در تاسیس پارک و یا حضور در آن؛

‏8-‏ منابع مالی مستمر (دولتی و غیردولتی) پیش بینی شده برای ادامه فعالیت های پارک.

ماده 9-‏ معیارهای ارزیابی درخواست ها (مراحل اول و دوم)

‏ معیارهای ارزیابی طرح مطالعاتی (مرحله اول)

1-وجود حداقل دو دانشگاه دولتی و غیردولتی توانمند و حداقل 10000 دانشجو در رشته ها و زمینه های مرتبط با فعالیت پارک در منطقه؛

2-وجود حداقل یک شهرک صنعتی توانمند در منطقه

3-وجود حداقل 150 شرکت تولیدی و صنعتی و 50 شرکت تحقیقاتی و خدمات مهندسی خصوصی فعال در زمینه های مرتبط با فعالیت پارک در منطقه؛

4-اعلام آمادگی حداقل 10 واحد فناوری برای مشارکت در تاسیس پارک و یا حضور در آن؛

5-وجود امکانات شهری و تاسیساتی مناسب در منطقه؛

6-اعلام همکاری برخی دستگاه های مرتبط دولتی از قبیل استانداری، دانشگاه ها، اداره های کل استان و واحدهای تولیدی بزرگ استان.

‏ معیارهای ارزیابی (مرحله دوم)

الف) وجود زمین مناسب با مالکیت سازمان متقاضی

1-وسعت: مساحت لازم برای ایجاد پارک در شروع حداقل 5 هکتار و حداکثر 30 هکتار می باشد

تبصره-‏ در صورت 60 درصد پیشرفت فیزیکی و عملیاتی پارک، مساحت آن قابل افزایش خواهد بود.

2-کاربری زمین: وجود تاییدیه مراجع ذی ربط از قبیل شهرداری، کمیسیون ماده 5 یا شورای عالی شهرسازی در مورد مالکیت و کاربری زمین مورد نظر؛

3-دسترسی مناسب: وجود راه های دسترسی مناسب به مناطق شهری، دانشگاهی و صنعتی مجاور؛

4-تاسیسات پایه: وجود تاسیسات پایه شامل آب، برق و تلفن حداقل تا یک کیلومتری زمین مورد نظر برای احداث پارک؛

ب) ستاد مدیریتی پارک؛

لازم است ستاد مدیریتی پارک شرایط زیر را داشته باشد:

1- آشنایی با مبانی نظری پارک ها

2- آشنایی با ساختارهای فنی و اقتصادی جامعه (در بخش های دولتی و غیردولتی)

3-آشنایی کافی در امر تحقیقات توسعه ای

4-توانایی در جذب و ارزیابی شرکت های خصوصی

5-دسترسی به مشاورین تخصصی و مدیریتی

ماده 10-‏ وظایف سازمان مؤسس پس از اخذ موافقت اصولی

دارندگان موافقت اصولی لازم است بلافاصله پس از دریافت موافقت اصولی نسبت به انجام موارد زیر اقدام نماید:

‏1-‏ تنظم و پیشنهاد اساسنامه پارک به معاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ظرف مدت 3 ماه؛

‏2-‏ ارایه برنامه پنج ساله پارک به معاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری شامل برنامه های اجرایی، برای بررسی حداکثر پس از سه ماه؛

1-اهداف پارک (توسعه شرکت های کوچک و متوسط، توسعه فناوری خاص، توسعه تجارت و …..)

2-توجیه فنی و اقتصادی ایجاد پارک در منطقه

3- میزان زیربنای پیش بینی شده و تقسیم فضاهای پارک از نظر نوع کاربردی

4- توزیع جمعیتی و سطح تحصیلات افراد مستقر در پارک

5- سیاست های مدیریتی

6-دسته بندی واحدهای فناوری و درصد توزیع آنها

7-روش های اجرایی پیش بینی شده برای دستیابی به اهداف پارک

8-سیاست های اجرایی در فراهم سازی زیرساخت های حمایتی و نحوه ارایه خدمات به واحدها؛

9-سیاست های اجرایی در برقراری تعامل مالی و واگذاری فضا به واحدهای فناوری؛

سیاست های عمرانی و توسعه ای پارک

‏3-‏ پیش بینی منابع مالی مستمر (دولتی و غیردولتی) برای ادامه فعالیت های پارک؛

‏4-‏ انجام عملیات عمرانی و راه اندازی مجموعه های ستادی و خدماتی مطابق برنامه مصوب پارک؛

تبصره-‏ برای درخواست موافقت قطعی، مجموعه های ستادی و خدماتی پارک باید حداقل 24 ماه کارکرد عملی داشته باشند.

5-پذیرش و استقرار واحدهای فناوری مطابق برنامه مصوب؛

تبصره-‏ برای درخواست موافقت قطعی، لازم است واحدهای فناوری مستقر در پارک حداقل 12 ماه فعالیت داشته باشند

‏6-‏ ارایه گزارش عملکرد پارک و واحدهای مستقر در آن در دوره های یک ساله به معاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای ارزیابی در قالب کاربرگ های پیش بینی شده

ماده 11-‏ مراحل صدور موافقت قطعی

‏1-‏ ارایه تقاضای تبدیل موافقت اصولی به موافقت قطعی از سوی بالاترین مقام اجرایی سازمان مؤسس به معاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به همراه کلیه مدارک لازم در قالب کاربرگ های پیش بینی شده؛

‏2-‏ ارزیابی تقاضای تبدیل موافقت اصولی به موافقت قطعی براساس دستورالعمل مربوط توسط هیات ارزیابی مستقر درمعاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در محدود زمانی حداکثر 4 ماهه.

تبصره 1-‏ ضوابط ارزیابی پارک ها توسط معاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تهیه و به تصویب کمیته تخصصی فناوری خواهد رسید.

تبصره 2-‏ کلیه پارک ها پس از دریافت موافقت قطعی، توسط معاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مورد ارزیابی دوره ای قرار می گیرند، نتایج این ارزیابی در صورت مثبت نبودن عملکرد پارک می تواند منجر به لغو موافقت قطعی آن گردد.

ماده 12-‏ این آیین نامه در 12 ماده و 7 تبصره در تاریخ 17/‏12/‏81 به تصویب شورای گسترش آموزش عالی رسید.

با سپاس از همراهی شما عزیزان .