قواعد تشکیل شرکت تضامنی

شرکت های تضامنی و نسبی، در زمره شرکت های شخصی می باشند. در این نوع شرکت ها مسئولیت شرکاء نامحدود است و تعهد شرکاء به تمامی اموال و دارایی آن ها تسری دارد.

شرکت تضامنی در ماده 116 قانون تجارت اینگونه تعریف شده است : ” شرکتی است که در تحت اسم مخصوص برای امور تجاری بین دو یا چند نفر با مسئولیت تضامنی تشکیل می شود. اگر دارایی شرکت برای تادیه تمام قروض کافی نباشد هر یک از شرکا مسئول پرداخت تمام قروض شرکت است. هر قراری که بین شرکا برخلاف این ترتیب داده شده باشد در مقابل اشخاص ثالث کان لم یکن خواهد بود “.

با توجه به این ماده و مواد بعدی این قانون می توان مهم ترین اصول شرکت تضامنی را مسئولیت تضامنی شرکا و غیرقابل انتقال بودن سهم الشرکه دانست.

در این مقاله به طور کامل به بررسی قواعد تشکیل شرکت تضامنی می پردازیم. با ما همراه باشید.

الف) وضعیت شرکای شرکت

برای تشکیل شرکت تضامنی وجود حداقل دو شخص لازم است که می توانند شخص حقیقی یا حقوقی باشند. اشخاص حقیقی فاقد اهلیت ( صغیر ) نیز می توانند شریک در یک شرکت تضامنی باشند، لیکن حقوق آنان باید توسط قیم یا ولی آن ها در شرکت اعمال شود. در شرکت تضامنی ، شرکا مسئول پرداخت دیونی از شرکت هستند که شرکت به خاطر ورشکستگی قادر به پرداخت آن ها نبوده و هر طلبکار می تواند از یک شریک یا کلیه شرکا به نحو تضامنی مطالبه کند. توافق شرکا برخلاف این قاعده در شرکتنامه یا اساسنامه شرکت، نسبت به اشخاص ثالث باطل و بلااثر است. طرح دعوی علیه شرکا فقط در صورتی میسر است که شرکت منحل شده باشد.

مسئولیت تضامنی شرکای شرکت به اعتبار شریک بودن آن ها در شرکت است و فری نمی کند که شریکی از ابتدای تشکیل شرکت در آن وارد شده باشد یا در زمان حیات آن. ماده 125 قانون تجارت بیان می کند : ” هر کسی به عنوان شریک ضامن در شرکت تضامنی موجودی داخل شود، متضامناَ با سایر شرکا مسئول قروضی هم خواهد بود که شرکت قبل از ورود او داشته. هر قراری که بین شرکا برخلاف این ترتیب داده شده باشد، در مقابل اشخاص ثالث کان لم یکن است “.

هر گاه شریککی از شرکت خارج شود و خروج او با رضایت سایر شرکا باشد، و طبق ماده 200 قانون تجارت ناظر به مواد 195 و 197 این قانون، خروج شریک به ثبت رسیده باشد، خروج او قانونی است و او دیگر از تاریخ خروج از شرکت مسئولیت تضامنی نسبت به دیون شرکت را ندارد.

شرکا حق انتقال سهم الشرکه خود در شرکت را ندارند، مگر با رضایت همه شرکا. شرکا نمی توانند در شرکتنامه یا اساسنامه خلاف این قاعده را پیش بینی کنند، زیرا این قاعده که در ماده 123 قانون تجارت ذکر شده، جنبه آمرده دارد.

ب) سرمایه شرکت

سرمایه شرکت که از آورده های شرکا تشکیل می شود، ممکن است از نوع وجه نقد یا غیرنقد و یا صنعت ( فعالیت ) باشد. البته، آورده های غیرنقدی باید تقویم و تسلیم شوند والا شرکت تشکیل نمی شود. تقویم توسط خود شرکا قابل انجام است اما بهتر است آن ها برای تعیین ارزش آورده ها به کارشناس مراجعه کنند ، هر چند قانون چنین چیزی را پیش بینی نکرده است.

برای تشکیل شرکت، حداقلی از حیث میزان سرمایه پیش بینی نشده است. علت این امر این است که شرکا دارای مسئولیت تضامنی هستند و بنابراین اموال شخصی آن ها، علاوه بر اموال شرکت، در صورت نبود این اموال، وثیقه عمومی پرداخت و دیون شرکت به طلبکاران آن است.

ج) اسم شرکت

شرکت تضامنی ” تحت اسم مخصوصی ” تشکیل می شود. در اسم شرکت، باید عبارت ” شرکت تضامنی ” و لااقل اسم یک نفر از شرکا ذکر شود. در صورتی که اسم شرکت مشتمل بر اسامی تمام شرکا نباشد، باید بعد از اسم شریک یا شرکایی که ذکر شده اند، عبارتی از قبیل ” شرکا” یا ” و برادران ” قید شود. تغییر اسم شرکت که از اسم تجاری آن – که می تواند هر اسمی باشد – جداست و زمانی اتفاق می افتد که شریکی که نامش جزئی از نام شرکت است از شرکت خارج شود، در عمل اشکال ایجاد می کند و به همین خاطر در فرانسه، به جای استفاده از نام شرکا در نام شرکت، اجازه داده شده تنها نام شرکت و صفت تضامنی به دنبال آن آورده شود؛ و به این ترتیب، در صورت فوت یا خروج شرکا لازم نیست نام شرکت نیز تغییر کند.

د) موضوع شرکت

شرکت تضامنی را نمی توان تشکیل داد، مگر برای انجام یکی از فعالیت های تجاری که در ماده 2 قانون تجارت ذکر شده اند : حمل و نقل ، خرید و فروش، حق العمل کاری و غیره

این گفته، البته به این معنی نیست که شرکت نتواند برای انجام فعالیت های خود معاملات مدنی انجام دهد، چنان که مثلاَ شرکت برای تضمین بدهی خود می تواند مالی از اموال خود را به رهن گذارد. این معامله که یک معامله مدنی است، برای شرکت تبعاَ تجاری تلقی می شود( بند 4 ماده 3 ق.ت ) و معتر است ).

ه) تشریفات شکلی تشکیل شرکت

شرکتنامه یا اساسنامه شرکت باید به موجب سند رسمی باشد، والا شرکت ایجاد نمی شود ( مواد 47 و 48 قانون ثبت اسناد و املاک ).بنابراین همین که شرکتنامه ای میان شرکا به صورت کتبی تنظیم و در یک دفتر اسناد رسمی به ثبت برسد و سرمایه نقدی و غیرنقدی پرداخت و تسلیم شود، شرکت تشکیل می شود. ( ماده 118 ق. ت )

رعایت هیچ تشریفات دیگری برای تشکیل شرکت تضامنی ضروری نیست . ثبت شرکت در دایره ثبت شرکت ها برای احراز شخصیت حقوقی الزامی نیست، هر چند در عمل همواره چنین اتفاق می افتد.

ثبت شرکت در ایران